Haber ve bilimsel literatürü
tek sorguda arayın.
Hastalık, kurum, ilaç, kılavuz, klinik soru veya anahtar kelime yazın. Sonuçlar başlık eşleşmesi, içerik ilişkisi, güncellik, güven, kanıt ve okuyucu sinyalleriyle birlikte sıralanır.
“Türkiye sağlık politikası”
Türkiye Sağlık Bakanlığı, 1 Milyon 117 Bin Anne Adayına Danışmanlık Hizmeti Sunuyor
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Gebe Okulları ve "Annelik Yolculuğu" uygulaması kapsamında anne ve gebe sağlığı hizmetlerini genişletti. 2025 ve 2026 verileriyle hizmet sayısı artıyor.
Turkiye Sağlık Bakanlığı Deputy Ministers Listed on Official Website
The official Turkish Ministry of Health website confirms the current leadership team, including Health Minister Prof. Dr. Kemal Memişoğlu and five deputy ministers.
Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, 2 Temmuz 2024'te Sağlık Bakanı Oldu
Prof. Dr. Kemal Memişoğlu, 1966 doğumlu genel cerrahi uzmanı, 2 Temmuz 2024 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanı olarak atandı. Biyografisi, T.C. Sağlık Bakanlığı resmi sitesinde yayımlanan tek kaynağa dayanmaktadır.
TÜSEB Organizasyon Yapısı ve Sağlık Araştırma Altyapısı: 18 Enstitü ve Ulusal Veri Çalışmaları
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB), sağlık bakanlığı bağlı olarak faaliyet gösteren ve 18 özel araştırma enstitüsünü yöneten kurumdur. Teşkilat yapısındaki güncellemeler, klinik araştırmalar ve proje desteği süreçlerini nasıl şekilliyor?
Sağlık Bakanı Vedat Işıkhan'dan SGK geri ödeme listesine üç yeni ilaç ve majistral ilaç ödeneğinde %40 artış
Sağlık Bakanı Vedat Işıkhan, SGK geri ödeme listesine iki hemofili B ve bir kanser ilacını eklediğini duyurdu. Ayrıca eczanelerde üretilen majistral ilaçların kurum ödeneği %40 artırıldı ve çocuk cerrahisi kapsamı genişletildi.
Prof. Dr. Kemal Memişoğlu T.C. Sağlık Bakanı'na Atandı
Prof. Dr. Kemal Memişoğlu 2 Temmuz 2024 tarihinde T.C. Sağlık Bakanı olarak atandı. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu, genel cerrahi uzmanı ve akademik kariyeriyle bakanlığa gelmiştir.
Sağlık Bakanlığı İstatistik ve Yayınlar Portalı 2000‑2024 Verileri Açıklandı
T.C. Sağlık Bakanlığı, 2000 yılından itibaren yayımladığı yıllık sağlık istatistikleri ve özel raporları tek bir çevrimiçi portalda topladı. Kanser, hastane ve temel sağlık hizmetlerine dair kapsamlı veriler, araştırmacılar ve kamuoyu için erişilebilir hale getirildi.
YÖK Başkanı Özvar: Türkiye’nin Yükseköğretim Sistemi Küresel Rekabete Hazır
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, 28 Ağustos 2026’da Bursa Ticaret ve Sanayi Odası’nda yaptığı konuşmada, Türkiye’nin 208 üniversite, 187 000 akademisyen ve 7 milyon öğrenciyle güçlü bir altyapıya ulaştığını ve küresel ölçekte süper güçlerle rekabet edebileceğini belirtti.
Sağlık Bakanlığı’nda Güncel Bakan Yardımcıları Listesi Açıklandı
Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu ve dört yeni bakan yardımcısı, resmi web sitesinde yayımlanan isimlerle kamuoyuna duyuruldu.
Bilkent Şehir Hastanesi'nde "Kalp Sağlığı Haftası" düzenlendi; Topaloğlu: "Kalp damar hastalıkları Türkiye'de korunuyor"
Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu Başkanvekili Prof. Dr. Serkan Topaloğlu, Bilkent Şehir Hastanesi'nde düzenlenen "Kalp Sağlığı Haftası" programında kalp damar hastalıklarının Türkiye'deki ölüm rakamları hakkında önemli açıklamalar yaptı.
Sağlık Bakanlığı’nın Misyon ve Vizyonu Kurumsal Politikalar Sayfasında Yayınlandı
T.C. Sağlık Bakanlığı, resmi kurumsal politikalar sayfasında misyon ve vizyonunu kamuoyu ile paylaştı. İnsan odaklı yaklaşım ve yüksek hizmet kalitesi vurgusu, sağlık hizmetlerinin yönelimini belirliyor.
Sağlık Bakanlığı, Ambulans ve Acil Bakım için Yeni Akış Şemeleri Yayınladı
Türk sağlık sisteminde acil durum yönetiminde önemli değişiklikler yapıldı. Ambulans ve acil bakım teknikerlerine yönelik akış şemaları yenilendi.
Türkiye robotik ortopedi cerrahisinde yeni bir döneme giriyor
Prof. Dr. Önder Kalenderer, robotik sistemlerin ortopedik ameliyatlarda artan kullanımını ve bu teknolojilerin Türkiye’deki konumunu değerlendirdi. Aynı zamanda D vitamini eksikliği ve trafik kazalarının ortopedi üzerindeki etkileri ele alındı.
Prof. Dr. Nurullah Okumuş Sağlık Bakanlığı Yardımcısı Atandı
Sağlık Bakanlığı, neonatoloji uzmanı ve akademisyen Prof. Dr. Nurullah Okumuş'u yeni Bakan Yardımcısı olarak duyurdu. Doğum, eğitim ve kariyer geçmişi resmi kaynaklarla teyit edildi.
Sağlık Bakanlığı Prof. Dr. Nurullah Okumuş'un Biyografisi
T.C. Sağlık Bakanlığı, Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Nurullah Okumuş'un akademik ve idari kariyerine dair resmi bilgileri yayımladı. Paylaşılan verilerde Okumuş'un neonatoloji uzmanlığı, başhekimlik dönemi ve Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü görevleri öne çıkıyor.
Akut Eksaserbasi ve Stabil KOAH'lı Hastalarda Serum Miyeloperoksidaz ve Nitrik Oksit Düzeylerinin Sağlıklı Kontrollerle Karşılaştırılması
Orijinal: Serum Myeloperoxidase and Nitric Oxide Levels in Acute Exacerbation and Stable COPD Compared with Healthy Controls: A Cross-Sectional Exploratory Biomarker Study.
Akut eksaserbasi ve stabil KOAH hastalarında serum miyeloperoksidaz ve nitrik oksit düzeylerinin sağlıklı bireylerle karşılaştırıldığı kesitsel bir biyobelirteç çalışmasıdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı Bakanlık Birimleri Duyurusu: Teşkilat Şeması ve Erişilebilirlik Güncellemeleri
T.C. Sağlık Bakanlığı, teşkilat şemasını ve birim dağılımını güncelledi. Bakanlık birimleri sayfası, sağlık hizmetlerinin organize edilmesinde yapılan değişiklikleri yansıtan yeni bir yapıya sahip oldu.
Kardiyovasküler sağlık müdahalesine yanıtı değerlendirmek için biyokimya çerçevesi: Fekal asitler, lipidler ve metabolitlerin entegrasyonu
Orijinal: BIOCARD framework: integrating fecal bile acids, lipids, and metabolites to assess response to a cardiovascular health intervention.
Bu çalışmada, kardiyovasküler sağlık için yapılan müdahalelerin sonuçlarını değerlendirmek amacıyla BIOCARD çerçevesi geliştirilmiştir. Fekal örnekler aracılığıyla moleküler yanıtlar incelenmiş ve geleneksel sağlık göstergeleri ile karşılaştırılmıştır.
BIOCARD çerçevesi: kardiyovasküler sağlık müdahalesine yanıtı değerlendirmek için dışkı safra asitleri, lipitler ve metabolitlerin entegrasyonu
Orijinal: BIOCARD framework: integrating fecal bile acids, lipids, and metabolites to assess response to a cardiovascular health intervention.
Bu çalışma, kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde beslenme müdahalelerinin etkisini değerlendirmek için moleküler yanıtları izlemek amacıyla BIOCARD çerçevesini geliştirmiştir. Dışkı örneklerinden elde edilen veriler, geleneksel sağlık göstergeleriyle birlikte analiz edilmiştir.
'Şimdi danışmanlık yapma ve RIA yerleştirmede kendimden eminim': Tanzanya'da birinci basamak sağlık hizmeti düzeyinde hormonal intrauterin araç sunulabilirliğinin değerlendirilmesi
Orijinal: ' I am now confident in the counseling and in inserting the loop': assessing the feasibility of providing hormonal intrauterine devices at the primary health care level in Tanzania.
Bu çalışma, Tanzanya'da birinci basamak sağlık hizmetleri düzeyinde hormonal intrauterin araç (RIA) sunulabilirliğini ve sağlık çalışanlarının bu hizmeti sağlama kapasitesini değerlendirmektedir.
Pnömokonyozlu toplulukta yaşayan hastalar için kabul temelli sağlıklı yaşam programı: Bir bekleme listesinin pilot randomize kontrollü denemesi.
Orijinal: An acceptance-based healthy lifestyle programme for community-dwelling patients with pneumoconiosis: A waitlist pilot randomised controlled trial.
Bu pilot çalışmada, pnömokonyoz hastalarına yönelik altı haftalık bir kabul temelli sağlıklı yaşam programının etkileri değerlendirildi. Müdahale grubundaki katılımcılarda, bekleme listesi grubuna göre, psikolojik esnekliğin azaldığı ve sağlık sonuçlarının iyileştiği gözlemlendi.
ABD ve Porto Riko'daki sağlıklı bebek ve küçük çocuklarda rutin pediatrik aşılarla eş zamanlı uygulanan kuadrivalan meningokok konjuge aşısının (MenACYW-TT) güvenliği: Faz III, randomize, aktif kontrollü çalışma sonuçları
Orijinal: Safety of a quadrivalent meningococcal conjugate vaccine (MenACYW-TT) administered concomitantly with routine pediatric vaccines in healthy infants and toddlers in USA and Puerto Rico: Results from a Phase III, randomized, active-controlled study.
Bu Faz III randomize aktif kontrollü çalışma, sağlıklı bebek ve küçük çocuklarda rutin pediatrik aşılarla eş zamanlı uygulanan MenACYW-TT aşısının güvenlik profilini değerlendirmektedir.
'Artık danışmanlık yapma ve loop takma konusunda kendime güveniyorum': Tanzanya'da birincil sağlık hizmetlerinde hormonal intrauterin cihaz temin etme uygunluğunun değerlendirilmesi.
Orijinal: ' I am now confident in the counseling and in inserting the loop': assessing the feasibility of providing hormonal intrauterine devices at the primary health care level in Tanzania.
Tanzanya'da kadınların doğum kontrolüne yönelik karşılanmamış ihtiyacı yüksektir. Bu çalışma, hormonal intrauterin cihazların birincil sağlık hizmetlerinde sağlanabilirliğini değerlendirmektedir.
'Artık danışmanlık yapma ve loop takma konusunda kendime güveniyorum': Tanzanya'da birincil sağlık hizmetlerinde hormonal intrauterin cihaz temin etme uygunluğunun değerlendirilmesi.
Orijinal: ' I am now confident in the counseling and in inserting the loop': assessing the feasibility of providing hormonal intrauterine devices at the primary health care level in Tanzania.
Tanzanya'da kadınların doğum kontrolüne yönelik karşılanmamış ihtiyacı yüksektir. Bu çalışma, hormonal intrauterin cihazların birincil sağlık hizmetlerinde sağlanabilirliğini değerlendirmektedir.
MenACYW-TT Dört Valanlı Menenjit Konjugat Aşısının Sağlıklı Bebekler ve Küçük Çocuklarda Güvenliği
Orijinal: Safety of a quadrivalent meningococcal conjugate vaccine (MenACYW-TT) administered concomitantly with routine pediatric vaccines in healthy infants and toddlers in USA and Puerto Rico: Results from a Phase III, randomized, active-controlled study.
Bu çalışma, MenACYW-TT aşısının rutin pediatrik aşılarla birlikte sağlıklı bebek ve küçük çocuklara uygulanmasının güvenliğini araştırmıştır. Faz III, randomize ve aktif kontrollü çalışma sonuçları, kombine aşının iyi tolere edildiğini göstermektedir.
ABD ve Porto Riko'daki sağlıklı bebek ve küçük çocuklarda rutin pediatrik aşılarla eş zamanlı uygulanan dörtlü meningokok konjuge aşısının güvenliği: Faz III, randomize, aktif kontrollü bir çalışma
Orijinal: Safety of a quadrivalent meningococcal conjugate vaccine (MenACYW-TT) administered concomitantly with routine pediatric vaccines in healthy infants and toddlers in USA and Puerto Rico: Results from a Phase III, randomized, active-controlled study.
Bu Faz III randomize aktif kontrollü çalışma, sağlıklı bebek ve küçük çocuklarda rutin pediatrik aşılarla eş zamanlı uygulanan dörtlü meningokok konjuge aşısının güvenlilik profilini değerlendirmektedir.
Sağlıklı Bebekler ve Küçük Çocuklarda Menakokkal Konjugat Aşı (MenACYW-TT) ile Rutin Pediatrik Aşıların Birlikte Uygulanmasının Güvenliği: Faz III, Randomize, Aktif Kontrol Gruplu Çalışma Sonuçları
Orijinal: Safety of a quadrivalent meningococcal conjugate vaccine (MenACYW-TT) administered concomitantly with routine pediatric vaccines in healthy infants and toddlers in USA and Puerto Rico: Results from a Phase III, randomized, active-controlled study.
Bu çalışma, MenACYW-TT aşısının ABD ve Porto Riko'daki sağlıklı bebekler ve küçük çocuklarda rutin pediatrik aşılarla birlikte uygulanmasının güvenliğini değerlendirdi. Aşının yan etkileri ve klinik sonuçları incelenmiştir.
Tanzanya'da birinci basamak sağlık hizmeti düzeyinde hormonal rahim içi araç sağlama fizibilitesinin değerlendirilmesi
Orijinal: ' I am now confident in the counseling and in inserting the loop': assessing the feasibility of providing hormonal intrauterine devices at the primary health care level in Tanzania.
Bu çalışma, Tanzanya'daki birinci basamak sağlık kuruluşlarında hormonal rahim içi araç uygulamasının ve danışmanlığının fizibilitesini değerlendirmektedir.
Prof. Dr. Nurullah Okumuş: Sağlık Bakanlığına Yeni Başkan Yardımcı Atandı
Prof. Dr. Nurullah Okumuş, Sağlık Bakanı Yardımcısı olarak atandığı ilan edildi. 1972'de Aydın Çine'de doğdu ve Hacettepe Üniversitesi'nden mezun oldu.
Danıştay Genel Sağlık Sigortası Kararını Yayınladı: SGK Duyurusu
Danıştay'ın Genel Sağlık Sigortası'na dair 10 Ağustos 2026 tarihli kararı SGK tarafından duyuruldu. Kararın detayları ve sigortalara etkileri hakkında bilgi.
Sağlık Bakanlığı’nın Güncel Personel Listesi ve Teşkilat Şeması Yayınlandı
Sağlık Bakanlığı, resmi web sitesinde bakanlık birimlerini, üst düzey yöneticileri ve güncel organizasyon şemasını içeren kapsamlı bir duyuru yayımladı. Bakan Prof. Dr. Kemal Memişoğlu ve yardımcıları bu listede yer alıyor.
Türkiye robotik cerrahide ileri seviyeye ulaştı
Prof. Dr. Önder Kalenderer, Türkiye'nin robotik cerrahi ve yapay zeka uygulamalarının önemli bir seviyeye ulaştığını belirterek, özellikle ortopedide bu teknolojilerin her geçen gün daha yaygın kullanıldığını bildirdi.
T.C. Sağlık Bakanlığı Kurumsal Uygulamalar Sayfası Açıklandı
Sağlık Bakanlığı, kurumsal uygulamalar sayfasında e‑Nabız, MHRS ve e‑Posta gibi dijital hizmetleri, iletişim numarasını ve erişilebilirlik seçeneklerini topladı.
Sağlık Okuryazarlığı ve Etnik Eşitsizliklerin Doğum Bakımında İncelenmesi: 14 Çalışmanın Kapsamlı Haritalaması
Kapsamlı bir tarama, sağlık okuryazarlığının azınlık etnik kadınlarda doğum bakımındaki eşitsizlikleri nasıl etkilediğini ortaya koydu ve araştırma boşluklarını işaret etti.
Sağlık Bakanlığı Bakan Yardımcıları Resmi Listeye Sahipler
T.C. Sağlık Bakanlığı, Bakan Yardımcıları olarak Prof. Dr. Nurullah Okumuş (Birinci Yardımcı), Dr. Halim Özçevik ve Dr. Yasin Erkoç’u duyurdu. Sayfa, bakanlığın organizasyon şeması ve birim yapısına dair ek bilgiler de barındırıyor.
Sağlık Bakanlığı Bakan Yardımcıları Resmi Listeye Sahipler
T.C. Sağlık Bakanlığı, Bakan Yardımcıları olarak Prof. Dr. Nurullah Okumuş (Birinci Yardımcı), Dr. Halim Özçevik ve Dr. Yasin Erkoç’u duyurdu. Sayfa, bakanlığın organizasyon şeması ve birim yapısına dair ek bilgiler de barındırıyor.
Prof. Dr. Kemal Memişoğlu T.C. Sağlık Bakanı Olan
Prof. Dr. Kemal Memişoğlu 2 Temmuz 2024 tarihinde Sağlık Bakanı olarak atandı. Trabzonlu ve Hacettepe Üniversitesi mezunu Bakan, öncelikle Genel Cerrahi uzmanı olarak kariyerine başladı.
Anadolu Ajansı, Çerez ve Gizlilik Politikasını Güncelledi
Anadolu Ajansı, internet sitesinde kullanılan çerezlerin türlerini, amaçlarını ve kullanıcıların tercihlerini yönetme yollarını açıklayan yeni bir gizlilik ve çerez politikası yayımladı.
T.C. Sağlık Bakanlığı İstatistikler ve Yayınlar Portalı 2024 İstatistik Yıllığı ve Kanser Verileri Yayınlandı
T.C. Sağlık Bakanlığı, 2000-2024 tarihleri arasında kapsamlı sağlık istatistikleri sunan portalını güncelledi. 2024 İstatistik Yıllığı ve Kanser İstatistikleri (2003-2004-2005) yayınlandı.
Sağlık Bakanlığı, 2003‑2024 Yıllık İstatistik Yıllıklarını ve Çeşitli Raporları Yayınladı
Sağlık Bakanlığı, 2003‑2024 yıllarını kapsayan istatistik yıllıklarını, kanser verilerini, stratejik faaliyet raporlarını ve sağlık personeli raporlarını resmi web sitesinden erişime açtı.
TRT Haber, KVKK Kapsamında Gizlilik Politikası ve Aydınlatma Metnini Yayınladı
TRT Haber, kişisel verilerin korunması kanunu (KVKK) çerçevesinde topladığı veri türlerini ve kullanıcı haklarını açıklayan yeni gizlilik politikası ve aydınlatma metnini internet sitesinde yayımladı. Metin, kimlik bilgileri, iletişim detayları ve teknik kullanım verileri gibi kategorileri kapsıyor.
Sağlık ve Şehir: Kentsel Sağlık Sistemlerinin Daha Fazla Yetkiye İhtiyacı
Kentsel nüfusun hızla artması, sağlık hizmetlerinin koordinasyonunu zorlaştırıyor. Uzmanlar, şehirlerdeki sağlık sistemlerinin karar alma süreçlerinde daha geniş yetkiler elde etmesi gerektiğini savunuyor.
Zihinsel Sağlıkta Fizik Tedavi: Uygulayıcı ve Öğrenci Bilgi, Tutum ve Algılarına Dair Karma Yöntemlere Dayalı Sistematik Gözden Geçirme
Orijinal: Physiotherapy in Mental Health: A Mixed Methods Systematic Review of Practitioner and Student Knowledge, Attitudes, and Perceptions.
Zihinsel sağlıkta fizik tedavi, giderek daha fazla uzmanlık alanı olarak tanınmaktadır. Uygulayıcıların ve öğrencilerin bilgi ve tutumları, güvenli ve kanıta dayalı hizmetlerin kalitesini etkileyen önemli unsurlardır.
Alectinibin, cerrahi geçen ALK-pozitif non-small cell akciğer kanserinde kemoterapiye karşı adjuvan etkisi (ALINA): Randomize, açık etiketli, fase 3 çalışmasında sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve güvenlik sonuçları.
Orijinal: Adjuvant alectinib versus chemotherapy in resected ALK-positive non-small-cell lung cancer (ALINA): health-related quality-of-life and safety outcomes from a randomised, open-label, phase 3 trial.
Bu çalışma, cerrahi sonrası ALK-pozitif non-small cell akciğer kanseri hastalarında alectinib tedavisinin sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve güvenlik sonuçlarını değerlendirdi. Araştırma, alectinibin kemoterapi ile karşılaştırıldığında yeni bulgular sunmaktadır.
Sistematik incelemeler ve adolesan trans bireylerin sağlık hizmetleri alanındaki ihtiyaçlar
Orijinal: Systematic reviews and the needs of the adolescent transgender health care field.
Adolesan trans bireylerin sağlık hizmetleri alanındaki ihtiyaçları ve bu alandaki sistematik incelemelerin gereklilikleri ele alınmaktadır.
Grupla ve Bireysel Tele Sağlık Ebeveynlik Programlarından Kimler Daha Fazla Yararlanıyor: Askeri Ailelerde Modaratörler ve Uzun Dönem Çocuk Sonuçları.
Orijinal: Who Benefits More in Group-Based and Individual Telehealth Parenting Programs: Moderators and Distal Child Outcomes among Military Families.
Bu karşılaştırmalı etkililik denemesi, askeri ailelerin bireysel tele sağlık ile grup tabanlı destek programları arasındaki farkları incelemekte ve hangi ailelerin daha fazla fayda sağladığını araştırmaktadır.
Gebelik bakımında sağlık okuryazarlığı ve etnik eşitsizlikleri inceleyen araştırmaların kapsamı ve niteliğinin haritalandırılması: Bir kapsam incelemesi
Orijinal: Mapping the extent and nature of research examining health literacy and ethnic inequalities in maternity care: a scoping review.
Bu kapsam incelemesi, gebelik bakımında sağlık okuryazarlığı ile etnik eşitsizlikleri ele alan mevcut araştırmaların kapsamını ve niteliğini haritalandırmayı ve literatürdeki mevcut durumu ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Annelik Bakımında Sağlık Okuryazarlığı ve Etnik Eşitsizlikler: Kapsam ve Doğa Haritalandırması
Orijinal: Mapping the extent and nature of research examining health literacy and ethnic inequalities in maternity care: a scoping review.
## APBA Kısa Özet Bu kapsam incelemesi, dünya genelinde etnik azınlık kökenli kadınların annelik bakımı sonuçlarında karşılaştığı belirgin sağlık eşitsizliklerinde sağlık okuryazarlığının rolünü inceleyen araştırmaların kapsamını, coğrafi dağılımını ve yöntemsel çeşitliliğini sistematik biçimde haritalandırmaktadır. Çalışma, kanıt boşluklarını belirlemeyi ve gelecekteki araştırma gündemine somut yön verecek bir sentez üretmeyi amaçlamıştır. ## Çalışma neyi araştırdı? Çalışma, annelik bakımı bağlamında sağlık okuryazarlığı kavramı ile etnik eşitsizlikler arasındaki kesişimi doğrudan ele alan araştırmaların miktarını, türünü, coğrafi dağılımını ve tematik içeriğini ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu bağlamda üç alt amaç belirginleşmiştir: (i) sağlık okuryazarlığının etnik kökene dayalı bakım farklılıklarına ne ölçüde aracılık ettiğinin mevcut literatürde nasıl ele alındığını belgelemek; (ii) kullanılan yöntemlerdeki çeşitliliği ve sınırlılıkları tanımlamak; (iii) gelecekteki hakkaniyet odaklı müdahale tasarımları için hangi bilgi boşluklarının kapatılması gerektiğini önermek. ## Yöntem Çalışma, Arksey ve O'Malley'nin (2005) yayımladığı metodolojik kapsam incelemesi rehberliğini temel almıştır. Beş temel veri tabanı ve ilgili gri literatürde gerçekleştirilen kapsamlı aramada toplam 1.024 atıf taranmış, dahil etme kriterlerine göre yapılan eleme sonucunda doğrudan sağlık okuryazarlığı ve etnik eşitsizlikleri inceleyen 14 makale nihai senteze dahil edilmiştir. Çalışmaların temel özellikleri standart bir veri çıkarma formu ile derlenmiş, ardından tematik analiz ile ortak temalar ve kanıt boşlukları özetlenmiştir. Dahil edilen makaleler nicel (n=7), nitel (n=4) ve karma yöntem (n=3) tasarımlarına dağılmıştır; araştırma odakları gebelik (n=7), doğum sonrası dönem (n=2) ve tüm annelik süreci (n=5) olarak belirlenmiştir. Veri toplamada çeşitli sağlık okuryazarlığı değerlendirme araçları kullanılmıştır. ## Temel bulgular Tematik analiz sonucunda dört temel bulgu tanımlanmıştır: 1. **Çeşitli sağlık okuryazarlığı tanımları**: Çalışmalar sağlık okuryazarlığını farklı biçimlerde kavramsallaştırmış olup ortak bir operasyonel tanım bulunmamaktadır. 2. **Azınlık etnik gruplarda orantısız etki**: Sağlık okuryazarlığı güçlükleri, azınlık etnik kökenli kadınlarda diğer gruplara kıyasla daha yoğun biçimde gözlenmiştir. 3. **Olumsuz sonuçlara katkı**: Sınırlı sağlık okuryazarlığı düzeyi, hem bireysel düzeyde olumsuz maternal sonuçlara hem de grup düzeyinde etnik eşitsizliklerin sürmesine katkıda bulunmuştur. 4. **Müdahalelerin sınırlı değerlendirilmesi**: Sağlık okuryazarlığını iyileştirmeye yönelik müdahalelerin etkinliğini değerlendiren çalışma sayısı oldukça azdır ve bu alan belirgin bir kanıt boşluğu olarak öne çıkmaktadır. ## Bulgular ne anlama geliyor? Bulgular, sağlık okuryazarlığının annelik bakımındaki etnik eşitsizliklerin hem kavramsal hem de operasyonel düzeyde anlaşılmasında kritik bir unsur olduğunu; ancak bu ilişkiyi doğrudan ve derinlemesine inceleyen çalışma hacminin oldukça sınırlı kaldığını göstermektedir. Tanımlardaki heterojenlik, sağlık okuryazarlığının hangi boyutlarının (fonksiyonel, etkileşimli, eleştirel) ele alındığını değerlendirmeyi güçleştirmekte; bu durum da kanıtların sentezlenebilirliğini ve karşılaştırılabilirliğini azaltmaktadır. Müdahale değerlendirme çalışmalarının azlığı, saha için en acil bilgi açığının hangi stratejilerin gerçekten etkili olduğuna dair kanıt üretilmesi gerektiğine işaret etmektedir. ## Klinik önem Bu kapsam incelemesi, klinisyenlere ve sağlık hizmeti planlayıcılarına doğrudan tedavi kararı desteği sunmamakla birlikte, azınlık etnik gruplara yönelik annelik hizmetlerinde sağlık okuryazarlığı temelli yaklaşımların neden önceliklendirilmesi gerektiğini güçlü biçimde gerekçelendirmektedir. Sağlık okuryazarlığının optimize edilmesi, kalıcı etnik eşitsizliklerin azaltılmasında hakkaniyet odaklı, hedefli klinik ve eğitim müdahalelerinin geliştirilmesine zemin hazırlayabilir; ancak hangi spesifik müdahalelerin etkili olduğu konusunda kaynak metinde ayrıntılı klinik öneri sunulmamaktadır. ## Sınırlılıklar Kaynak metin bir kapsam incelemesinin özetine dayanmaktadır; tam metin ayrıntılarına erişim olmaksızın, dahil edilen 14 çalışmanın kalite değerlendirmesi, örneklem büyüklükleri, spesifik sağlık okuryazarlığı ölçüm araçlarının psikometrik özellikleri ve müdahalelerin etki büyüklükleri hakkında kesin bilgi verilmemektedir. PubMed atıf ve referans bağlantıları kaynak metinde sıfır olarak görünmekte olup çalışmanın daha geniş atıf ağına ilişkin bibliyometrik doğrulama kaynak metinde ayrıntı verilmemiştir. Dahil edilen çalışmaların yöntemsel heterojenliği, nedensellik veya genellenebilirlik çıkarımlarını sınırlamaktadır. Ayrıca Scopus verileri kaynak metinde ayrıntılandırılmamıştır. ## APBA Evidence Assessment Bu yayın, hakemli bir dergide (BMC Health Services Research) yer alan kapsam incelemesi türünde sistematik bir sentezdir. Arksey ve O'Malley rehberliğinin kullanılması metodolojik şeffaflığı artırmakla birlikte, kapsam incelemeleri doğası gereği kanıt kalitesi derecelendirmesi veya meta-analitik etki büyüklüğü hesaplaması yapmaz; bu nedenle elde edilen bulgular keşif amaçlıdır ve kesin klinik karar önerilerine temel oluşturacak düzeyde değildir. Kanıt değeri, gelecekteki nedensel ve müdahale araştırmaları için yol gösterici bir harita niteliğindedir.
Dijital Sağlık Müdahaleleri ve Meme Kanseri Olan Kadınlarda Psiko-Sosyal Sonuçlar: Sistematik İnceleme
Orijinal: Digital Health Interventions and Psychosocial Outcomes in Women With Breast Cancer: Systematic Review.
Bu çalışma, dijital sağlık müdahalelerinin meme kanseri tedavisi gören kadınların yaşam kalitesi ve psiko-sosyal durumları üzerindeki etkilerini değerlendirmiştir. Müdahalelerin genel olarak olumlu etkiler gösterdiği gözlemlenmiştir.
Dijital Farkındalık Müdahale Programlarının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlığı Üzerindeki Etkileri: Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz
Orijinal: Effects of Self-Guided Digital Mindfulness Interventions on the Mental Health of Health Care Workers: Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials.
Bu çalışma, dijital farkındalık müdahale programlarının sağlık çalışanlarının mental sağlığı üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Farkındalıkların, mental sağlık sorunlarının önlenmesinde etkili bir strateji olarak öne çıktığı belirtilmektedir.
Afrika'daki insani ve kırılgan ortamlarda abort ve sonrası bakımın erişimi, engelleri ve sağlık sonuçları: sistematik inceleme
Orijinal: Access, barriers and health outcomes of abortion and postabortion care in humanitarian and fragile settings in Africa: a systematic review.
Bu sistematik inceleme, Afrika'daki insani koşullarda abort ve sonrası bakımın erişimini ve karşılaşılan engelleri araştırdı. Sonuçlar, güvenli bakımın erişiminin yetersiz olduğu, bazı kadınların yasal kısıtlamalar nedeniyle sağlıksız abort yöntemlerine başvurduklarını göstermiştir.
Afrika'da insani ve kırılgan ortamlarda abortus ve sonrası bakımın erişimi, engelleri ve sağlık sonuçları: sistematik bir derleme
Orijinal: Access, barriers and health outcomes of abortion and postabortion care in humanitarian and fragile settings in Africa: a systematic review.
Bu çalışmada, Afrika'nın insani ve kırılgan ortamlarında abortus ve sonrasında bakımın erişiminde yaşanan engeller ve sağlık sonuçları sistematik bir şekilde incelenmiştir. Elde edilen bulgular sağlık hizmetlerine erişimde önemli sorunlar olduğunu göstermektedir.
Nobel ödüllü Prof. Morten Meldal, yan etkisiz kanser tedavisi için klik kimyası çalışmasını Türkiye’de tanıttı
Prof. Morten Meldal, klik kimyasını kullanarak kanser hücrelerine seçici ilaç taşıma yöntemleri geliştirdiğini açıkladı. ODTÜ’deki ziyaretinde yan etkisiz kanser tedavisi vizyonunu ve su bazlı sentezleme avantajlarını paylaştı.
BIOCARD çerçevesi: kardiyovasküler sağlık müdahalesine yanıtı değerlendirmek için dışkı safra asitleri, lipidler ve metabolitlerin entegrasyonu.
Orijinal: BIOCARD framework: integrating fecal bile acids, lipids, and metabolites to assess response to a cardiovascular health intervention.
Bu çalışmada, kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde önemli olan beslenme müdahalelerinin sonuçlarının daha etkili bir şekilde değerlendirilmesi için BIOCARD çerçevesi geliştirilmiştir.
BİOKART çerçevesi: dışkı safra asitleri, lipidler ve metabolitleri entegre ederek kardiyovasküler sağlık müdahalesine yanıtı değerlendirme.
Orijinal: BIOCARD framework: integrating fecal bile acids, lipids, and metabolites to assess response to a cardiovascular health intervention.
Bu çalışmada, kardiyovasküler hastalıkları önlemeye yönelik müdahalelerin sonuçlarını değerlendirmek için dışkı bazlı çoklu omik platform olan BİOKART çerçevesi geliştirilmiştir. Geleneksel klinik göstergelerin sınırlı hassasiyeti olduğu bulunmuş, ancak çoklu omik analizler metabolitlerde, lipidlerde ve safra asitlerinde müdahaleye bağlı farklılıklar ortaya koymuştur.
TÜSEB Teşkilat Yapısında Yeni Birimlerin Rolü ve İşlevleri
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB), Genel Sekreterlik, İstatistik ve Veri Analizi Birimi ve Son Kullanıcı Destek ve Operasyon Koordinasyon Birimi gibi temel birimlerle yapılandırılmıştır. Bu birimler, sağlık araştırmalarının veri yönetimi ve kullanıcı desteği süreçlerine yön veriyor.
TÜSEB Bütçe ve Performans Birimi: Organizasyon Yapısı, Proje Destek Grupları ve Stratejik Hedefler
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) Bütçe ve Performans Birimi, proje desteği, bütçe yönetimi ve performans takibi süreçlerini yürütmektedir. Birim, proje desteğini A, B, C ve D gruplarına ayırarak üst limitler belirlemektedir. Bu yapı, TÜSEB'in 2040 strateji ve vizyon çalıştayının hedeflerine hizmet ederken, Ulusal Genom Merkezi (TUGEM) gibi araştırma birimlerinin faaliyetlerini desteklemektedir.
TÜSEB Teşkilat Yapısı ve Hukuk Hizmetleri Daire Başkanlığı Kurumsal Sayfada Listelendi
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB), kurumsal yapısını, Genel Sekreterlik altında yer alan Hukuk Hizmetleri Daire Başkanlığı'nı, proje destek sistemini ve tüm bağlı birimlerini web sitesinde yayımladı.
TÜSEB Teşkilat Yapısında Altyapı, Ağ ve Siber Güvenlik Birimi Yapılanması
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, Bilgi Sistemleri ve İstatistik Daire Başkanlığı bünyesinde altyapı, ağ yönetimi ve siber güvenlik koordinasyonunu sağlayan birim yapılanmasını sürdürüyor.
TÜSEB Son Kullanıcı Destek ve Operasyon Koordinasyon Birimi Nedir?
Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) içinde yer alan Son Kullanıcı Destek ve Operasyon Koordinasyon Birimi, sağlık kurumlarında hizmet alıcıları ve çalışanları için destek ve süreç yönetimini sağlayan birimdir.