# Yöntem ve Katılımcılar

Bu çalışmada, probiyotiklerin multipl skleroz (MS) üzerindeki etkilerini inceleyen altı randomize plasebo kontrollü çalışma (RCT) değerlendirildi. Katılımcı sayısı 282 idi. Çalışmalar, farklı probiyotik türleri, dozajları ve süreleri içeriyordu.

# Fiziksel ve Biyokimyasal Sonuçlar

Meta-analiz, probiyotik takviyesinin yorgunluk ve ağrıyı azaltmada önemli faydalar sağladığını gösterdi. Ayrıca, sistemik inflamatuar belirteçlerde de azalma görüldü.

# # Mental Sağlık Sonuçları

Mental sağlık sonuçları, depresyon ve genel psikolojik iyilik hali dahil, probiyotik kullanımından sonra istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler göstermedi.

# Limitasyonlar ve Öneriler

Çalışmada, sınırlı sayıda araştırmanın dahil edilmesi, probiyotik türleri ve dozajlarında heterojenlik gibi sınırlamalar bulundu. Oksidatif stres üzerindeki etkilerde tutarsızlıklar gözlendi. Daha fazla çalışmanın yapılması önerilmektedir.

# Sonuç

Probiyotikler, MS'nin semptom yönetiminde, özellikle yorgunluk, ağrı ve inflamasyonun azaltılmasında faydalar gösterebilir. Ancak, mental sağlık üzerindeki etkiler sınırlı kalmaktadır. Daha iyi tasarlanmış ve kapsamlı randomize çalışmalara ihtiyaç vardır.

Referans: PMID: 42580083, DOI: 10.1016/j.clnu.2026.106747