# Giriş

Vasküler demans (VaD), serebrovasküler hastalıklar sonucunda gelişen bir demans türüdür ve dünya çapında yaygın bir durumdur. Bu sistematik inceleme ve meta-analiz, VaD tedavisinde kullanılan farmakolojik müdahaleleri değerlendirmeyi amaçlamıştır.

# Araştırma Yöntemleri

Çalışma, 16 randomize kontrollü denemeyi ve toplamda 5,668 katılımcıyı içermektedir. İngilizce olarak yayımlanan ve 1990-2025 yılları arasında gerçekleştirilen paralel grup çalışmaları dikkate alınmıştır. Riskler RoB 2 ve GRADE yöntemleriyle değerlendirilmiştir.

# Bulgular

# # Galantamin ve Memantin

Galantamin, ADAS-Cog/11 skorlarını (2 deneme, n=1,332) ve ADAS-Cog/13 skorlarını (2 deneme, n=1,328) azaltarak bilişsel fayda sağladı. Memantin de benzer şekilde ADAS-Cog/11 skorlarını azalttı (2 deneme, n=752). Bu bulgular orta düzeyde kesinlik içermektedir.

# # EGb 761®

EGb 761®, SKT skorlarını düşürdü (3 deneme, n=283); ancak, heterojenlik aşırı derecede yüksekti (I²=92.8%) ve sonuçların kesinliği çok düşüktü.

# # Diğer Müdahaleler

Nimodipin, rivastigmin, pentoksifilin, sitikolin gibi diğer müdahaleler sınırlı kanıtlara dayanmakta olup çoğunlukla tek denemelerden elde edilen verilere dayanmaktadır.

# Sınırlamalar

Bu çalışmanın sonuçları aşırı heterojenlik ve bazı müdahalelerdeki sınırlı katılımcı sayısı nedeniyle sınırlıdır. Birçok müdahale, tekli denemelerle değerlendirilmiştir ve bu da genel sonuçların tutarlılığını etkilemektedir.

# Sonuç

Galantamin ve memantin kısa vadede küçük bilişsel faydalar sağlasa da, EGb 761®'in etkileri belirsizdir. Genel olarak, VaD hastaları için önemli etkilerin belirsizliği devam etmektedir.