# APBA Kısa Özet

Bu randomize çift kör pilot çalışma, 18 çukurluk bir golf turu boyunca sürekli izomaltüloz (yavaş sindirilen disakkarit) veya sükroz (kontrol) içeren jelibon alımının interstisyel glikoz düzeyleri, tükürük hormonları ve subjektif yanıtlar üzerindeki etkilerini incelemiştir. Kaynak metin yalnızca makale özeti (abstract) düzeyinde bilgi sunmaktadır.

# Çalışma neyi araştırdı?

Golf, uzun süreli ve orta yoğunlukta bir spor dalı olup metabolik stresi yönetmek ve performansı korumak için sürdürülebilir fizyolojik stabilite gerektirir. Hızla emilen şekerlerin kan glikozunda ani dalgalanmalara yol açabileceği bilindiğinden, bu çalışma yavaş sindirilen bir karbonhidrat olan izomaltülozun fizyolojik stres belirteçleri, glisemik dinamikler ve subjektif yanıtlar üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamıştır.

# Yöntem

Çalışmaya 23 erkek üniversite golfçüsü dahil edilmiş olup katılımcılar randomize edilerek izomaltüloz grubuna (ISO; n=12) veya sükroz grubuna (CON; n=11) ayrılmıştır. Çift kör tasarımlı çalışmada katılımcılar her çukurun hemen ardından izomaltüloz veya sükroz içeren jelibonlar tüketmiştir (her çukurda 12.1 g karbonhidrat, toplam 217.5 g). Birincil sonlanım noktaları tükürük stres belirteçleri (kortizol, testosteron ve dehidroepiandrosteron sülfat - DHEAS) olarak belirlenmiştir. İkincil sonlanım noktaları ise sürekli glikoz monitörizasyonu ile ölçülen interstisyel glikoz konsantrasyonu, subjektif değerlendirmeler (uyku hali, rahatlama, konsantrasyon) ve 18 çukurluk golf skoru olmuştur. Gruplar arası karşılaştırmalarda planlı Welch t-testleri kullanılmıştır.

# Temel bulgular

• 18 çukurluk skorlar (p=0.38) ve ortalama interstisyel glikoz konsantrasyonları (p=0.20) açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır.
• Keşifsel analizlerde, turun ikinci yarısında ISO grubunda tükürük DHEAS ve testosteron düzeylerinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir (p d = 0.58), ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı düzeyde değildir.
• Subjektif sonuçlarda ise CON grubu, ISO grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek subjektif uyarılma (uyanıklık ve rahatlama) bildirilmiştir (p<0.01).

# Bulgular ne anlama geliyor?

18 çukurluk golf turu sırasında sürekli izomaltüloz içeren jelibon tüketimi, DHEAS ve testosteron gibi belirli fizyolojik belirteçlerde farklılıklarla ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte, bu hormonal değişimler sükroz içeren jelibonlara kıyasla objektif golf performansında anlamlı bir iyileşme sağlamamıştır.

# Klinik önem

İzomaltülozun uzun süreli spor aktivitelerinde glisemik dinamikleri ve hormonal yanıtları etkileyebileceği görülmektedir; ancak bu etkilerin pratik önlemi ve klinik yansıması henüz keşifsel aşamadadır. Mevcut veriler rutin bir klinik öneri veya performans protokolü oluşturmak için yeterli değildir.

# Sınırlılıklar

Çalışma yalnızca 23 erkek katılımcıyla yürütülmüş küçük ölçekli bir pilot araştırmadır. Örneklem boyutunun darlığı ve katılımcı profilinin sadece genç erkeklerden oluşması dış geçerliliği sınırlamaktadır. Ayrıca elde edilen hormonal bulgular keşifsel niteliktedir ve daha büyük örneklemli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

# APBA Evidence Assessment

Mevcut metin randomize, çift kör bir pilot çalışmanın özetine dayanmaktadır. Çalışma, kontrollü tasarımı sayesinde nedensellik bağını değerlendirmede kısmen güçlü olmakla birlikte, küçük örneklem boyutu ve hormonal verilerdeki istatistiksel yetersizlikler nedeniyle kanıt düzeyi sınırlıdır. Elde edilen bulguların sporcu beslenmesinde doğrudan rutin kullanım için destekleyici ek büyük ölçekli araştırmalara ihtiyacı vardır.